دانشجوی امور فرهنگی

موقعيت جغرافيائي لاهيجان
شهرستان لاهيجان تا تهران 355 كيلومتر فاصله دارد، از شمال به درياي خزر، از مشرق به لنگرود، از جنوب به رودبار و از مغرب به رشت محدود است، داراي 37 درجه و 11 دقيقه عرض شمالي و 50 درجه طول شرقي است، شهرستان لاهيجان در دامنة شمالي سبزوخرم البرز قرار گرفته و ارتفاع آن از سطح دريا 19 متر است، آب‌وهواي لاهيجان مانند ساير نقاط گيلان معتدل و بارندگي آن زياد است.
لاهيجان شهري است قديمي‌و بناي آن را به لاهيج‌بن‌سام‌بن‌نوح نسبت مي‌دهند و همين امر قدمت آن را مي‌رساند، در سابق به‌نام دارالاماره يا دارالامان معروف بود و بعدها به نام لاهيجان‌المبارك ناميده شده است، در قرن هشتم هجري به استناد گفته‌هاي حمدالله‌مستوفي لاهيجان و فومن دارالملك جيلانات بوده‌اند هم او گويد محصول لاهيجان برنج و ابريشم و مقدار كمي‌غلات است و در ان مركبات و ميوه‌هاي گرمسيري به‌مقدار زياد به‌عمل مي‌آيد. در سال 706 ه. ق به تصرف اولجايتو در آمد و سپس محل اقامت اميركيائي شد و بعد از انقراض اين سلسله مقر حكام صفوي بيه‌پيش گرديد، لاهيجان از زمين‌لرزه‌ها و كشت و كشتارها و آتش‌سوزيها و امراض مسري متحمل خسارات جاني و مالي زياد شده است. آثار تاريخي لاهيجان عبارتند از: بقعه‌ چهار پادشاه، ساختمان قديمي‌اين بنا به استناد تاريخ سنگهايي كه بر روي قبور گذاشته‌اند متعلق به قرون قبل از هفتم هجري است، در اين بقعه سه‌تن از سادات كيا در سه آرامگاه جدا از هم به‌نام آرامگاه سيدخوركيا و سيدرضا و سيدرضي‌كيا مدفونند، همانطوركه از نام بقعه مستفاد مي‌شود بايد قبر ديگري هم از خاندان سادات كيا به ‌نام سيدعلي در اين بقعه باشد و بقعه شيخ خانور در نزديكي لاهيجان از آثار اوايل قرن نهم هجري و آرامگاه شيخ‌زاهد و سيدرضاكيا و غلام‌شيخ مي‌باشد و بقعه ميرشمس‌الدين كه ساختمان آن متعلق به دوران صفويه است، مسجدجامع و مسجد اكبريه. از بخشهاي معروف تابع لاهيجان آستانه است كه اخيرا به شهرستان تبديل شده، بر سر راه رشت به لاهيجان قرار گرفته، داراي 49 درجه و 57 دقيقه طول شرقي و 37 درجه و 120 دقيقه عرض شمالي است، در قديم كوجان نام داشته است، مقبرة سيد جلال‌الدين‌اشرف در آنجاست كه داراي قبه و حرم و رواق و مسجد بزرگي است و زيارتگاه مي‌باشد.

موقعيت جغرافيائي لنگرود
شهرستان لنگرود تا تهران 340 كيلومتر فاصله دارد، از شمال و شمال‌غربي به لاهيجان، از شمال‌شرقي به درياي خزر، از مشرق به رودسر، از جنوب به رودبار و از مغرب به لاهيجان محدود است، داراي 37 درجه و 11 دقيقه عرض شمالي و 50 درجه و 10 دقيقه طول شرقي است، در دامنة كوه قرار گرفته و ارتفاع آن از سطح دريا 5 متر است،‌داراي آب‌وهواي معتدل و مرطوب است، رود لنگرود آن را به دريا متصل مي‌كند و به‌وسيله شلمان‌رود و لنگرود مشروب مي‌شود. طبق قانون تقسيمات كشور ايران سال 1316 ه. ش بخش شهرستان رشت گرديد. در دي‌ماه 1320 تابع شهسوار شد در خرداد 1324 جزو لاهيجان گرديد، سرانجام در خرداد 1338 به شهرستان تبديل شد. با نام لنگرود در سال 512 ه. ق زمان سلطنت سلطان محمد بن ‌ملكشاه ‌فرامرزبن ‌مردانشاه ‌لنگرودي كه از زندان خارج شد و به كمك علاءالدوله علي‌مازندراني از اصفهان به طبرستان و از آنجا به لنگرود مراجعت كرد آشنا مي‌شويم. فتحعليشاه قاجار لنگرود و توابع آن را به يكي از منجم‌باشيهاي دربار خود اعطا كرد و او منجم‌باشي گيلاني است كه اجدادش و اولادان وي هميشه سمت منجم‌باشي دربار سلطنتي را بعهده داشته‌اند. آثار تاريخي آن عبارتند از: مسجدجامع و بقعه‌اي به‌نام سيدحسن‌كيا.
شهرستان رودسر تا تهران 326 كيلومتر فاصله دارد، از شمال به درياي خزر، از مشرق به رامسر، از جنوب به سلسله جبال البرز محدود است، داراي 37 درجه و 7 دقيقه عرض شمالي و 50درجه و 18 دقيقه طول شرقي است، در جلگة سبز و خرمي‌در جنوب درياي خزر واقع شده ارتفاع آن از سطح دريا 5 متر است، آب‌وهواي ان معتدل و مرطوب است،‌ رود پلرود از آن مي‌گذرد. برطبق قانون تقسيمات كشور ايران سال 1316 ه. ش بخش شهسوار گرديد، در دي‌ماه 1320 تابع رشت شد و در خردادماه 1324 جزو لاهيجان بود، سرانجام در خردادماه 1337 به شهرستان تبديل شد. اين شهرستان سابقا هوسم نام داشته و بعدها نام آن به رودسر تبديل شده است. در زمان ظهيرالدين‌مرعشي مورخ و اميرگيلاني در قرن نهم ه. ق بدين نام معروف بوده است.
شهرستان طالش تا تهران 451 كيلومتر فاصله دارد، از شمال به آستارا، از مشرق به درياي خزر، از جنوب به شهرستان صومعه‌سرا و فومن و از مغرب به خلخال محدود است، مركز آن شهر هشت‌پر است كه داراي 37 درجه و 48 دقيقه عرض شمالي و 48 درجه و 55 دقيقه طول شرقي است، در مغرب طالش سلسله جبال البرز كشيده شده كه حد طبيعي اين شهرستان با شهرستانهاي اردبيل و خلخال را تشكيل مي‌دهد، سلسله جبال البرز در اين شهرستان موازي با ساحل دريا و تقريبا شمالي و جنوبي است، آب‌وهواي آن مرطوب و معتدل است و باران ساليانه‌اش نسبتا زياد است، رودخانه‌هاي اين شهرستان عموما از ارتفاعات البرز سرچشمه گرفته در قسمت جلگه‌اي پس از مشروب كردن شهرستان به درياي خزر منتهي مي‌گردند مهمترين آنها رودخانه‌هاي شاندرمن، ماسال، شفارود و گرگانرود و غيره است. ناحيه طالش تا انعقاد عهدنامة گلستان تماما جزو ايران بود و لنكران مركز آن به شمار مي‌رفت اينك رود آستارا طالش ايران را از طالش اتحاد جماهير شوروي جدا مي‌كند، طالشيها به لهجة طالشي كه يكي از لهجه‌هاي اطراف درياي خزر است تكلم مي‌كنند.

جاذبه هاي لاهيجان

پل خشتي لنگرود
اين پل روي رودخانه اي که لنگرود نام دارد و آب آن از يکي از نهرهاي سفيدرود است،و از ميان داخل شهر مي گذرد، بناء شده است. طول اين پل بالغ بر 37 متر است و عرض آن 5/4 متر و ارتفاع بلندترين نقطه پل از سطح رودخانه 70/9 سانتي متر است. که دو قسمت شهر فشکالي محله را به راه پشته متصل مي سازد. اين پل را شخصي به نام (حاجي آقا پرد) ساخته و بنابر روايتي پل مزبور در محل پل قديمي بدستور حاجي آقا بزرگ منجم باشي، در زمان سلطنت فتحعلي شاه، ساخته شده است. و در کتاب (دارالمرز ولايت ،گيلان،رابينو) در مورد اين پل چنين آمده است: پل خشتي لنگرود،پلي که با آجر و ساروج ساخته شده و داراي دو دهانه فراخ براي عبور کشتي است،37 متر طول و12 متر ارتفاع دارد و مربوط به دوران صفويه است،گو آنکه بعضي به عهد تيموري نسبت مي دهند ولي سندي در اين باره در دست نيست.

منزل قديم منجم باشي
اين خانه که در فشکالي محله لنگرود است،يکي از آثار قديمي و تاريخي لنگرود به شمار مي رود. خانه منجم باشي در فشکالي محله و جنب سبزه ميدان لنگرود از املاک اين خاندان است که تا امروز باقي مانده و در اصل شامل بيروني ،اندروني،خلوت خانه،مسجد،حمام و اصطبل بوده است.

باغ معروف منجم باشي
يکي ديگر از آثار ديدني لنگرود باغ معروف منجم ياشي لنگرودي در روستاي ديوشل بوده است. وي در اين دهکده کاخي ساخته و طرح باغي ريخته بود و بناي اين کاخ را از افتخارات خود مي دانست.

مجتمع جهانگردي چاف- چمخاله
يکي از آثاري که اخيرا بنا گرديده و از آثار ديدني لنگرود به شمار ميرود،مجتمع جهانگردي چاف چمخاله است اين بنا که در 15 کيلومتري شهر لنگرود و در کنار رودخانه اي که مسير آبش به طرف دريا است،قرار دارد. اراضي محدود اين مجتمع 110 هکتار است که در مرحله اول احراي ساختماني آن در 40 هکتار متر مربع بوده که جمعا 22000 متر مربع وسعت زير بناي آن بوده و يک ميليون متر مربع نيز فضاي محوطه سازي شده دارد. اين مجتمع داراي 41 دستگاه ويلا،30 مهمانخانه،2 بلوک آپارتماني، و همچنين داراي يک ساختمان اداري و يک سينما و تأسيساتي ورزشي مانند استخر شنا و يک درمانگاه است و از آبانماه سال 1261 در اختيار سپاه گيلان است و اخيراً سپاه مجدداً آن را در اختيار سازمان جهانگردي قرار داده است.

پل خشتي قديمي نالکياشر
يکي از آثار باستاني،قديمي و ديدني در شهرستان لنگرود است که قدمتش به حدود دوره صفويه مي رسد. اين پل خشتي که در مسير روستاي ليالستان از روستاهاي لاهيجان،به نالکياشر است،از ابنيه قديمي محسوب مي شود. که به طرز جالب و زيباي ديدني ساخته شده است.

ليلاکوه
ليلاکوه کوهي است در نزديکي شهر لنگرود در استان گيلان در شمال ايران که دامنه‌هاي اين کوه امروزه تبديل به قطب قهوه‌خانه‌اي گيلان شده است

آرامگاه شيخ زاهد گيلاني
اين بناي تاريخي در بيرون شهر لاهيجان و در روستاي شيخانه ور، بر سر راه لاهيجان به لنگرود و بر دامنه کوه واقع شده است و به تاج الدين ابراهيم، ملقب به شيخ زاهد گيلاني تعلق دارد.
تنها کتيبه موجود اين بنا، به خطي نه چندان خوش روي صندوق چوبي قديمي مزار شيخ است که تاريخ 832 هـ. ق دارد. سبک معماري اين اثر ويژگي هاي قرن هشتم يا نهم را نشان مي دهد. سه طرف بناي اصلي داراي ايوان است در حجره اول مشرف بايوان شمالي قبر سيد رضي بن مهدي الحسيني الباشکجاني وصندوق چوبين منتسب به شيخ زاهد هم در آنجا قرار دارد. همچنين، در همين اتاق و در کنار قبر اخير, قبر بلند کاشي‌‏کاري شده‌‏اي قرار دارد که به روايتي، مدفن غلام شيخ زاهد و به روايتي ديگر آرامگاه پسر تيمور گورکاني است. بناي اصلي بقعه از داخل به شکل مربع و به ابعاد 610 سانتي متر است و با چهار گوشوار که بر چهار کنج بنا ساخته‌‏اند، طاق را جمع کرده به شکل گنبد در آوردند و بقيه بام، سفالين است.